Hugo Heijer
Sla een willekeurige krant open en de kans is groot dat je een artikel over de woningmarkt tegenkomt. De thematiek: krapte en stijgende prijzen, en dan vooral in de Randstad. Veertig jaar geleden kroop de woningmarkt uit een dal. Een stagnerende economie, werkloosheid en een tweede oliecrisis deden woningprijzen dalen met maar liefst 45% tussen 1978 en 1982. In 1984 begon het economische tij te keren en de woningmarkt krabbelde weer op. Toch duurde het ongeveer 10 jaar voordat de woningmarkt zich weer op het punt bevond van voor de crisis van de late jaren 70 en vroege jaren 80. De jaren hierna kenmerkten zich door een groeiende krapte en stijgende prijzen. De crisis tussen 2008 en 2013 deed huizenprijzen met ‘maar’ 21% dalen; een stuk milder dan de 45% van ongeveer 30 jaar eerder. Sindsdien stijgen woningprijzen weer gestaag.
Opvallend aan dit geheel is de steeds verdere verschuiving van het zwaartepunt van de regio naar de Randstad. In de kaart is dit duidelijk te zien. Overal zijn de woningprijzen toegenomen, maar vooral in Noord-Holland en Utrecht. Om in deze provincies aan een huis te komen moest je in 2024 maar liefst tussen de 5,2 en 6,7 extra modale jaarinkomens meenemen om de gemiddelde woningprijs te bekostigen. In de meer perifere provincies
zoals Limburg en Zeeland zijn er ‘slechts’ 2,8 extra modale jaarinkomen nodig om de gemiddelde woningprijs te bekostigen.
Er dient echter ook een nuance gemaakt te worden bij deze statistieken. In een rapport van het Centraal Plabureau uit 2018, genaamd “Groeiers buiten de Randstad 2018” wordt benadrukt dat niet alleen de Randstad groeit. Regio’s buiten de Randstad groeien óók waar ook een stijging van huizenprijzen bij komt. Zo worden regio’s als Noord-Overijssel en Zuidwest-Gelderland ook aangemerkt als grote groeiers. Daarbij zijn ook niet alle gebieden binnen de Randstad even grote groeiers. Gebieden als agglomeratie Haarlem en agglomeratie ’s-Gravenhage behoren zelfs tot gebieden met economische krimp.
Ondanks regionale verschillen, is de trend duidelijk: in de afgelopen 40 jaar is de grootste prijsdruk en krapte op de woningmarkt steeds verder naar Utrecht en Noord-Holland verschoven.
Databronnen:
CBS Statline (2024)
Krantenbank Zeeland (19 december 1984). Zeeland maakt pas op de plaats. https://krantenbankzeeland.nl/issue/scb/1984-12-19/ edition/null/page/31?query=huizenmarkt